Zaskakująca atmosfera Urana. W końcu poznaliśmy jej pionową strukturę
20 lutego 2026, 08:36Górna warstwa atmosfery Urana należy do najsłabiej poznanych w Układzie Słonecznym. A jednocześnie ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia, jak gazowe olbrzymy oddziałują ze swoim otoczeniem. Teraz po raz pierwszy udało się stworzyć mapę jej pionowego przekroju, co pozwoliło na zobrazowanie, jak temperatura i zagęszczenie naładowanych cząstek zmienia się w jonosferze wraz z wysokością. Mapowanie wykonano za pomocą instrumentu NIRSpec na Teleskopie Webba, dzięki któremu naukowcy z Northumbria University, Boston University oraz University of Reading obserwowali gazowego olbrzyma przez niemal cały jego okres rotacji wokół własnej osi (doba na Uranie trwa około 17 godzin i 14 minut).
Nadużywanie aspiryny pomogło hiszpance?
5 października 2009, 14:04Choć od epidemii grypy hiszpanki minęło 90 lat, do dziś nikt nie wie na pewno, jaka była przyczyna jej ogromnej śmiertelności. Zdaniem amerykańskiej badaczki jednym z powodów tej sytuacji mogło być... nadużywanie aspiryny.
Odkryli 10 ton monet i odcyfrowali system monetarny zachodniej dynastii Han
10 listopada 2015, 12:52W pobliżu stolicy prowincji Jiangxi Nanchang odkryto cmentarzysko z okresu panowania zachodniej (wcześniejszej) dynastii Han (206 p.n.e.-9 n.e.). Odsłonięto ponad 10 tys. obiektów, w tym tabliczki z drewna bambusowego, figurki i 10 ton, czyli circa 2 mln miedzianych monet wuzhu (五銖).
Na papirusie sprzed 2000 lat znaleziono fragment oryginalnego poematu Empedoklesa
3 kwietnia 2026, 09:18Nathan Carling, papirolog z Uniwersytetu w Liège, odkrył na papirusie (P.Fouad inv. 218) przechowywanym we Francuskim Instytucie Archeologii Orientalnej w Kairze fragment oryginalnego poematu „O naturze” (Περὶ φύσεως) Empedoklesa. To niezmiernie ważne odkrycie nie tylko wzbogaca kanon literatury starożytnej, ale pozwala na głębsze zrozumienie tego, jak Empedokles pojmował zmysły, naturę i procesy poznawcze oraz jak jego filozofia wpłynęła na Platona, Arystotelesa czy Plutarcha. Żyjący w V wieku p.n.e. Empedokles jako pierwszy wysunął teorię czterech żywiołów – ziemi, wody, powietrza i ognia – i łączącej je siły miłości lub rozdzielającej waśni.
Ile białka potrzebują twoje mięśnie?
29 października 2009, 08:38Ile białek należy przyjmować, by osiągnąć optymalny przyrost tkanki mięśniowej?
Microsoft błyszczy na giełdzie
3 grudnia 2015, 11:50Microsoft stał się ponownie gwiazdą giełdy. Strategia przyjęta przez Satyę Nadellę spowodowała wzrost zainteresowania akcjami koncernu z Redmond. Tylko w bieżącym roku ich cena wzrosła o 18%
Doktorant NCBJ pomógł zaobserwować najszybszy rozpad alfa
28 maja 2026, 14:32Międzynarodowy zespół po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwował wyjątkowo szybką przemianę alfa telluru-104 (104Te). Wśród autorów odkrycia są Ian Cox i Robert Grzywacz z Uniwersytetu Tennessee, Krzysztof Rykaczewski z Oak Ridge National Laboratory oraz Aleksander Augustyn – doktorant IV roku Szkoły Doktorskiej Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Ich wspólna praca doprowadziła do bezpośredniego zaobserwowania superdozwolonego charakteru przemiany alfa telluru-104, czyli wyjątkowo dużego prawdopodobieństwa emisji cząstki alfa. Fizycy przewidywali to zjawisko od kilkudziesięciu lat, lecz nigdy wcześniej nie zdołali go zmierzyć. Według autorów jest to najbardziej skrajny znany przypadek wcześniejszego uformowania cząstki alfa w jądrze atomowym.
Pacjencie, zdiagnozuj się sam
14 listopada 2009, 12:19Aby przeprowadzić wstępną diagnostykę wielu chorób, wcale nie potrzeba skomplikowanej aparatury - udowadniają australijscy badacze. Aby odciążyć lekarzy i ułatwić życie pacjentom, stworzyli oni aplikację, która po uruchomieniu na zwykłym komputerze jest w stanie stworzyć listę możliwych schorzeń na podstawie analizy dźwięków powstających podczas kaszlu.
Ekstrema pogodowe a plony zbóż
7 stycznia 2016, 11:41Ukazały się wyniki pierwszych badań, których autorzy próbują w skali globalnej ocenić wpływ zmian klimatycznych na produkcję zbóż. Naukowcy wzięli pod uwagę 16 zbóż i 177 krajów oraz sprawdzili, jak na ich produkcję wpłynęło około 2800 ekstremami pogodowymi (susze, powodzie, fale upałów itp.), której miały miejsce w latach 1964-2007.
Bulla papieska z Tallina. Pierwsze takie odkrycie w Estonii
17 lipca 2026, 09:59Archeolodzy pracujący w centrum Tallinna natrafili na wyjątkowo rzadkie znalezisko – ołowianą bullę papieża Klemensa V, który zasiadał na Tronie Piotrowym w latach 1305–1314. To pierwszy tego rodzaju przedmiot odkryty w Estonii w trakcie prac wykopaliskowych. Dotąd w Estonii znane były jedynie trzy inne bulle papieskie, ale wszystkie zachowały się przy oryginalnych dokumentach przechowywanych w archiwum miejskim Tallinna.
